Opinie Timmermans (VBO) onderstreept structureel economisch risico
De hervormingskloof België wordt steeds duidelijker. Terwijl onze buurlanden hun arbeidsmarkten, pensioenen en fiscaliteit aanpassen aan nieuwe realiteiten, blijft België hangen in overleg en symbolische acties. VBO-topman Pieter Timmermans noemt het “een gevecht tegen de werkelijkheid” — en zijn analyse raakt de kern van wat steeds meer economen waarschuwen: de prijs van stilstand is niet alleen politiek, maar structureel economisch.
Stilstand in productiviteit
De productiviteit van de Belgische economie groeit nauwelijks nog. Sinds 2010 stijgt de output per gewerkt uur amper, terwijl landen als Nederland en Duitsland hun voorsprong verder uitbouwen. Het gevolg is een groeiende loonkostenkloof en een verzwakkend concurrentievermogen. Bedrijven in de industrie verliezen terrein; de voorbije twee jaar verdwenen meer dan 15.000 industriële jobs.
Timmermans wijst erop dat de vakbonden met hun acties “de illusie in stand houden dat het status quo een overwinning is”. In werkelijkheid wordt zo de druk op ondernemingen en werknemers vergroot, en neemt de ruimte voor investeringen verder af. De hervormingskloof België vertaalt zich in minder innovatie, tragere digitalisering en een stagnerende productiviteit — met rechtstreekse gevolgen voor de welvaart.
Demografie en pensioendruk
De economische realiteit is eenvoudig maar onverbiddelijk: in 1970 droegen vijf actieven bij voor één gepensioneerde, vandaag zijn dat er twee, binnen vijftien jaar nog anderhalf. Zonder hervorming wordt het Belgische pensioenstelsel onbetaalbaar. Toch blijft politiek overleg verlamd door slogans over “onaantastbare verworven rechten”.
Die weigering tot bijsturing vergroot de structurele houdbaarheidskloof. Europese begrotingsregels verplichten België om tegen 2030 het tekort terug te brengen onder 3%. Zonder ingrepen in uitgaven en arbeidsactiviteit dreigt de overheidsschuld op te lopen tot boven 115% van het bbp. Het risico: hervormingen die vandaag nog sociaal en evenwichtig kunnen verlopen, worden straks onder crisisdruk abrupt opgelegd.
Vertraging als competitienadeel
De Belgische economie kampt met een dubbele handicap: hoge fiscale druk en lage activiteitsgraad. Werkgelegenheidsgraad en werkloosheidsval blijven pijnpunten. De hervormingsachterstand werkt door in elk beleidsdomein — van fiscaliteit tot energie — en tast het vertrouwen van investeerders aan.
Volgens Timmermans “zagen we stilaan maar zeker de tak af waarop onze eigen achterban zit”. Zijn oproep: sociale partners moeten opnieuw durven hervormen, met het oog op intergenerationele solidariteit. Anders schuiven we de rekening door naar de volgende generatie.
Een hervormingsagenda die inzet op meer activering, minder lasten op arbeid en snellere valorisatie van innovatie is volgens economen de enige weg om het groeipotentieel te herstellen. Vlaanderen investeert weliswaar fors in onderzoek, maar zonder parallelle hervormingen op arbeidsmarkt en fiscaliteit blijft de economische impact beperkt.
Gedeelde verantwoordelijkheid
De oproep van Timmermans richt zich niet enkel tot vakbonden. Ook werkgevers en politiek worden uitgedaagd om de dialoog te herpakken. “Echte solidariteit vraagt gedeelde verantwoordelijkheid,” schrijft hij. Dat betekent: hervormingen durven doorvoeren vóór ze door omstandigheden worden afgedwongen.
De komende maanden worden cruciaal. Of deze generatie haar verantwoordelijkheid neemt, bepaalt of België de hervormingskloof kan dichten — of blijft steken in defensieve reflexen. De geschiedenis zal, zoals Timmermans stelt, niet oordelen over wat we bewaarden, maar over wat we durfden veranderen.
Heb jij als ondernemer ervaringen met de gevolgen van de hervormingskloof? Deel je verhaal of tip via de redactiepagina.
