Meerjarenplannen 2026–2031 dwingen steden en gemeenten tot scherpe keuzes. UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel waarschuwt: schuif de rekening niet automatisch door naar kmo’s.
Voor veel ondernemers in Vlaams-Brabant en Brussel voelt de nieuwe begrotingsronde tastbaar aan. Lokale besturen leggen hun meerjarenplanning 2026–2031 vast, en tegelijk groeit de vrees dat extra kosten opnieuw bij zelfstandigen belanden. Volgens UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel is dat een gevaarlijke reflex. “Wie ondernemers onder druk zet, ondergraaft zijn eigen beleid,” zegt directeur Elke Tielemans.
Budgettaire keuzes zijn politieke keuzes
Steden en gemeenten staan onder financiële druk. Dat erkent UNIZO ook. Beslissingen op Vlaams niveau wegen door op lokale budgetten en maken de komende legislatuur krapper. Maar die druk mag niet automatisch doorschuiven naar kmo’s en zelfstandigen. Lokale ondernemers zorgen voor jobs, investeren ter plaatse en houden stadskernen levendig. Belast je hen extra, dan raak je de economische basis van je gemeente.
Volgens Tielemans gaat het niet alleen over cijfers. Het gaat over visie. “Ondernemers zijn geen makkelijke financieringsbron. Ze zijn partners.” Die boodschap klinkt scherp, maar komt voort uit wat ondernemers vandaag al voelen: hogere loon- en energiekosten, duurdere grondstoffen, stijgende rentes en een markt die moeilijk te voorspellen valt. Extra lokale lasten komen daar bovenop.
Het kan ook anders: voorbeelden uit Vlaams-Brabant
Dat het anders kan, tonen meerdere steden in Vlaams-Brabant. Halle kiest bewust voor een sterk stadscentrum. Investeringen in veiligheid, evenementen en toerisme moeten het ondernemersklimaat versterken. Door een hertekening van belastingreglementen betalen lokale ondernemers er de komende jaren doorgaans minder. Ook de dienst Lokale Economie krijgt extra mensen en middelen.
In Diest maken gerichte keuzes in onder meer onderwijs en zorg ruimte voor een investeringsprogramma van 65 miljoen euro. De stad breidt een industrieterrein uit, schaft de terrasbelasting af, verlaagt de personenbelasting en voert geen nieuwe ondernemersbelastingen in.
Aarschot investeert dan weer bijna 100 miljoen euro in infrastructuur en leefbaarheid, zonder de personenbelasting of gemeentelijke opcentiemen te verhogen. Volgens UNIZO bewijzen deze voorbeelden dat focus op kerntaken beleidsruimte creëert. Investeren én respect tonen voor ondernemers is een keuze.
Nieuwe lasten wegen op het lokale klimaat
Tegelijk ziet UNIZO signalen die verontrusten. In Leuven stijgt de onroerende voorheffing voor bedrijfsgebouwen via een differentiatie van de opcentiemen. Ook het parkeerbeleid verandert. Dat raakt handel, horeca en dienstverleners rechtstreeks. UNIZO waarschuwt dat zulke maatregelen het lokale ondernemingsklimaat verzwakken en op termijn het commerciële weefsel aantasten.
In Tienen lag recent een oppervlaktebelasting voor ondernemers op tafel. Na stevige reacties uit het ondernemersveld en overleg met onder meer UNIZO werd die belasting opgeschort tot 2027. “Dat toont dat overleg werkt,” zegt Tielemans. “Een stad leeft bij gratie van draagvlak.”
Meerjarenplan is meer dan een tabel
Volgens UNIZO gaat een kmo-vriendelijk meerjarenplan verder dan een sluitende begroting. Het draait ook om inspraak van ondernemers, een performante dienstverlening, bereikbaarheid en duidelijke communicatie bij wegenwerken. En om lokale aanbestedingen die kmo’s een eerlijke kans geven, zodat publieke investeringen terugvloeien naar de lokale economie.
Die principes zitten vervat in het charter UNIZO Komt Op. Het biedt lokale besturen concrete handvaten om hun beleid af te toetsen aan de realiteit op het terrein.
Oproep tot dialoog
UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel roept steden en gemeenten op om niet te begroten op de kap van ondernemers. Zoek alternatieve financiering, maak bewuste keuzes en kijk naar de onrechtstreekse impact van maatregelen. “Budgettaire evenwichten zijn nodig,” besluit Tielemans, “maar ze mogen het ondernemerschap niet fnuiken. Wij gaan graag in overleg. Niet om investeringen tegen te houden, wel om het lokale economische weefsel te beschermen.”
Heb je als ondernemer ervaringen met lokale belastingen of goede voorbeelden van samenwerking? Tips en reacties zijn welkom.
