UNIZO ziet grenzen aan energiesteun voor kmo’s

De energiesteun voor kmo’s die de federale regering heeft uitgewerkt voor de komende drie maanden, moet tijdelijke ademruimte geven. Maar volgens UNIZO schuift het akkoord opnieuw een belangrijk deel van de uitvoering door naar werkgevers. Dat gebeurt wel vrijwillig, zonder extra verplichting. Alleen: voor veel kleine en middelgrote ondernemingen is zelfs dat vandaag al moeilijk vol te houden.

UNIZO noemt het positief dat de regering kiest voor een beperkte maatregel in de tijd en geen bijkomende dwang oplegt aan bedrijven. Tegelijk plaatst de organisatie meteen een grote kanttekening. Wat op papier werkbaar lijkt, botst volgens haar in veel ondernemingen op een harde financiële realiteit.

Woon-werkverkeer blijft het zwaartepunt

Het grootste stuk van het steunpakket draait rond woon-werkverkeer. Werkgevers krijgen via een belastingkrediet een fiscale prikkel om kilometervergoedingen te verhogen of in te voeren. De bedoeling is dat werknemers zo extra steun krijgen voor hun verplaatsingen.

Voor een kmo betekent dat in de praktijk wel eerst zelf betalen. Pas daarna volgt de compensatie. Precies daar wringt het volgens UNIZO. Zeker ondernemingen die vandaag nog geen woon-werkvergoeding voorzien, riskeren met een bijkomende kost te zitten die niet volledig wordt opgevangen.

Dat maakt de energiesteun voor kmo’s volgens de ondernemersorganisatie erg afhankelijk van wat een bedrijf financieel nog aankan. En net daar is de speelruimte klein geworden. UNIZO wijst erop dat de loonkosten op drie jaar tijd met bijna een vijfde zijn gestegen, terwijl ondernemers tegelijk al met een lange rij andere uitgaven geconfronteerd werden.

De energiekost stopt niet aan de meter

Volgens UNIZO voelen ondernemingen de energieprijs op meerdere momenten tegelijk. Eerst via hun eigen verbruik. Daarna via leveranciers en transport. Vervolgens via de automatische loonindexering, die hogere energieprijzen mee omzet in hogere lonen. Die loonkost werkt dan weer door in prijzen. Ook de vraagzijde krijgt klappen, doordat klanten afhaken of minder uitgeven.

Voor wie een zaak runt, is dat geen theoretisch verhaal. Het betekent dat elke extra tussenkomst, hoe vrijwillig ook voorgesteld, boven op een al volle kostentafel komt te liggen. UNIZO koppelt dat ook aan bredere signalen in de economie. Nog voor deze energiecrisis waren er al uitzonderlijk veel faillissementen, daalde het aantal ondernemingen met personeel en nam het risico op faling sterk toe.

Daarom zet de organisatie ook vraagtekens bij de aangepaste berekening van de forfaitaire kilometervergoeding. Op basis van de informatie die nu bekend is, lijkt die regeling volgens UNIZO vooral afgestemd op de publieke sector en maar beperkt bruikbaar in de private sector.

Zelfstandigen krijgen uitstel, geen echte verlichting

De energiesteun voor kmo’s bevat ook een luik voor zelfstandigen. Zij kunnen de sociale bijdragen van het eerste semester van 2026 met een jaar uitstellen via een vereenvoudigde procedure. Ook een vrijstelling aanvragen blijft mogelijk, zonder verlies van sociale rechten.

UNIZO noemt dat nuttig om tijdelijk wat druk van de ketel te halen. Maar de organisatie ziet het niet als een structureel antwoord. De kosten verdwijnen niet. Ze schuiven alleen op in de tijd. Voor zelfstandigen die nu al krap zitten, komt die rekening dus later opnieuw terug. Wel vindt UNIZO het belangrijk dat deze regeling geen nadelige gevolgen heeft voor de pensioenopbouw.

De ondernemersorganisatie mist tegelijk meer aandacht voor zelfstandigen en ondernemers in het algemene akkoord. Ze wijst erop dat niet alleen werknemers zich moeten verplaatsen. Ook een aannemer, installateur of andere zelfstandige rijdt dagelijks naar klanten en krijgt die kosten niet zomaar doorgerekend.

Campagne welkom, maar zonder verplicht karakter

UNIZO staat wel positief tegenover de aangekondigde campagne over lager energieverbruik, met nadruk op telewerk, carpoolen en openbaar vervoer. Dat sluit volgens de organisatie aan bij pistes die al langer op tafel liggen.

Maar ook daar houdt ze een duidelijke grens. Niet elk bedrijf, niet elke job en niet elke locatie laat zulke oplossingen even makkelijk toe. Daarom mag die aanpak volgens UNIZO nooit stilaan veranderen in een algemene norm of een impliciete verplichting.

Met het akkoord vraagt de organisatie nu ook beweging in andere dossiers die al langer aanslepen. Ze wil dat de koppeling met die dossiers wordt losgelaten, zodat onder meer de uitbreiding van flexi-jobs naar alle sectoren, strengere regels rond overheidsopdrachten en het dossier over tabakverkoop op de eerstvolgende ministerraad finaal kunnen worden afgewerkt.