Nieuw zorgvoorstel verandert ondersteuning voor personen met een beperking
Een nieuw voorstel wil de aanpak van de wachtlijsten voor personen met een beperking grondig veranderen. De Vlaamse regering beloofde deze legislatuur 478 miljoen euro extra te investeren in ondersteuning. Tegelijk wil minister Gennez meer inzetten op rechtstreeks toegankelijke hulp en de besteding van persoonsvolgende budgetten sterker afbakenen.
Vandaag krijgen de hoogste en meest dringende zorgnoden voorrang. Daardoor ontstond ook een lange wachtlijst van mensen met lagere ondersteuningsnoden. Zij wonen vaak thuis, werken of gaan naar school. Volgens de aangeleverde analyse hebben zij vooral behoefte aan regelmatige en flexibele hulp dicht bij huis, aangeboden door mantelzorgers en professionals.
Meer rechtstreeks toegankelijke hulp voorgesteld
Het voorstel verschuift de nadruk naar rechtstreeks toegankelijke hulp. Dat is beperkte en specifieke ondersteuning voor mensen die slechts af en toe of in beperkte mate hulp nodig hebben. Binnen het voorstel zouden personen met een beperking voor meer dan 20.000 euro aan zorg en ondersteuning kunnen krijgen. Vandaag bedraagt dat bedrag 10.000 euro per jaar.
De verandering moet de ondersteuning anders organiseren, maar roept ook vragen op over de zichtbaarheid van de wachtlijsten voor personen met een beperking. Bij een persoonsvolgend budget is bekend hoeveel mensen wachten nadat zij een procedure hebben doorlopen. Voor rechtstreeks toegankelijke hulp bestaat dat volledige overzicht niet. Vandaag werken zes op de tien aanbieders van die hulp zelf met wachtlijsten, zonder dat duidelijk is hoeveel mensen daarop staan.
Vrije besteding van budget wordt kleiner
Wie vandaag een persoonsvolgend budget ontvangt, kan zelf een zorgteam samenstellen. Dat budget kan onder meer gebruikt worden voor gezinshulp, dienstencheques en ondersteuning via de deeleconomie. Een budgethouder kan ook zelf werkgever worden en medewerkers voor het zorgteam aanwerven.
Het nieuwe voorstel beperkt die vrije besteding grotendeels. Voor huidige budgethouders zou het vrij besteedbare deel worden gehalveerd. Daarnaast zou het geld alleen nog gebruikt mogen worden voor zorg die als specifiek voor de beperking wordt omschreven. De minister wil daarvoor bestedingsregels opstellen.
De aangeleverde analyse waarschuwt dat ondersteuning zoals vervoer, gezinszorg en poetshulp daardoor kan verdwijnen. Net die praktische hulp kan bepalen of iemand thuis kan wonen, werken, naar school kan gaan of buitenshuis ondersteuning kan bereiken.
Hervorming vraagt ook bijkomende investeringen
Voor vervoer en dienstencheques rekent het voorstel op middelen van andere Vlaamse ministers. Tegelijk wordt de steun voor mobiliteit en dienstencheques door de Vlaamse regering afgebouwd. Daardoor blijft onduidelijk hoe die onderdelen van de ondersteuning gefinancierd worden.
De analyse pleit daarom voor een combinatie van hervormingen en extra investeringen. Daarbij moet ruimte blijven voor flexibele combinaties van vervoer, dagelijkse praktische hulp, begeleiding en ontlasting van gezinnen. Het doel blijft om de wachtlijsten voor personen met een beperking werkelijk weg te werken en de beschikbare middelen rond het dagelijkse leven van gebruikers te organiseren.
Veelgestelde vragen
Hoeveel extra wil de Vlaamse regering investeren?
De Vlaamse regering beloofde tijdens deze legislatuur een investering van 478 miljoen euro in ondersteuning voor personen met een beperking.
Wat is rechtstreeks toegankelijke hulp?
Dat is beperkte, specifieke ondersteuning voor personen met een beperking die slechts af en toe of in beperkte mate hulp nodig hebben.
Hoeveel aanbieders werken al met wachtlijsten?
Zes op de tien aanbieders van rechtstreeks toegankelijke hulp werken vandaag met wachtlijsten.
