KMO-IMPACT: OPVOLGEN
Wie AI inzet of op de markt brengt, moet minder zwaar tillen aan enkele AI Act-verplichtingen. De Europese Commissie publiceerde op 24 juli 2026 de finale versie van de AI-omnibus. Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) zet op 1 september 2026 de wijzigingen op een rij die voor bedrijven tellen.
AI-geletterdheid: inspanning, geen vast niveau
In de initiële AI Act lag er een quasi-verplichting bij de werkgever om te zorgen voor de AI-geletterdheid van werknemers. In de AI-omnibus wordt dat een gedeelde verplichting tussen de werkgever, de Europese Commissie en de lidstaten. De werkgever moet geen specifiek niveau van AI-geletterdheid garanderen. Het gaat om een inspanningsverbintenis, niet om een resultaatsverbintenis.
Voor de praktijk betekent dat: u toont dat u medewerkers informeert en opleidt rond AI die u gebruikt, zonder dat u een vast “examenresultaat” moet afleveren. Hoe lidstaten die gedeelde plicht invullen, staat in de VBO-samenvatting nog niet vast.
Biascontrole, hoog risico en documentatie
Nieuw is artikel 4(a) over bijzondere categorieën van persoonsgegevens. Die data mogen breder worden gebruikt om AI op vooringenomenheid (bias) te controleren. Vroeger gold dat via artikel 10(5) vooral voor aanbieders van hoogrisico-AI. De omnibus verruimt die kring naar gebruiksverantwoordelijken van hoogrisicosystemen en naar aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen.
Artikel 6 over de classificatie “hoog risico” krijgt ruimere uitzonderingen. AI-systemen die uitsluitend dienen voor niet-veiligheidsgerelateerde bijstand aan gebruikers, optimalisering van prestaties, efficiëntie van de dienstverlening, automatisering, gemak of kwaliteitscontrole, tellen niet als veiligheidscomponent. Daarmee vallen minder systemen automatisch onder het zwaarste regime.
Artikel 11 over technische documentatie versoepelt verder: de vereenvoudigde documentatie die al gold voor kmo’s en start-ups, geldt nu ook voor small mid-caps tot 750 medewerkers.
Wat betekent dit voor uw bedrijf?
Voor wie: werkgevers die AI gebruiken; aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen in België/EU, inclusief mid-caps tot 750 medewerkers.
Vanaf wanneer: Commissie-tekst van 24 juli 2026; delen van de AI Act traden deze zomer in werking. Of en wanneer elke omnibuswijziging definitief van kracht is voor uw dossier, volgt u best via uw koepel of complianceadviseur.
Financiële impact: niet becijferd in de bron; minder zware classificatie of documentatie kan wel tijd en advieskosten drukken.
Wat moet u doen: inventariseer welke AI u gebruikt of levert; check of geletterdheid, biascontrole, hoogrisico-label en documentatie nog kloppen met de omnibus. Pas interne richtlijnen aan als u tot de verruimde groep voor biasdata of mid-cap-documentatie behoort.
Deadline: geen aparte deadline in de VBO-tekst.
Nog niet duidelijk: het exacte nationale/EU-tijdspad per artikel en hoe België de gedeelde geletterdheidsplicht invult.
