Wie een veebedrijf overneemt en dezelfde dieren wil houden, moet vaak nutriëntenemissierechten bijpassen. In 2025 zijn in Vlaanderen 2,6 miljoen NER afgeroomd. Dat is volgens het jongste mestrapport het hoogste peil in tien jaar. Groene Kring, de vereniging van jonge landbouwers, zegt dat de overdrachtsregels overnemers rechten kosten. Alleen een overname in rechte lijn — bloedverwant of aanverwant — ontsnapt aan afroming.
KMO-IMPACT: OPVOLGEN
Wat er bij de overdracht van de veestapel verdwijnt
Feit. Nutriëntenemissierechten zetten een plafond op het aantal dieren dat het bedrijf mag houden. Ze zijn verhandelbaar. Voorzitter Justine Arkens van Groene Kring ziet dat de NER-regels de voorbije jaren herhaaldelijk zijn gewijzigd en dat het aanbod daardoor is gekrompen. Bij een overname wordt vaak een deel van de rechten afgeroomd. Om de veestapel op peil te houden moet de overnemer dan extra NER kopen. Door het krappe aanbod is de prijs van die rechten opgelopen.
Afroming blijft achterwege bij overdracht aan een bloedverwant of aanverwant in de rechte lijn. In andere gevallen gaat het volgens Groene Kring vaak om 25 procent. De vrijstelling voor wie zich voor het eerst vestigt en een bedrijf buiten de familie overneemt, is weggevallen. Zij-instromers vallen daardoor onder dezelfde korting.
De gemiddelde Vlaamse landbouwer is 57 jaar. Bij 87 procent van de landbouwers ouder dan 50 is er vermoedelijk geen opvolger. Groene Kring stelt dat jonge bedrijven in land- en tuinbouw moeten kunnen blijven bestaan als de agrovoedingssector haar omvang wil houden.
Twee overnames, dezelfde rekening
Feit. Lorenzo Van Theemsche, zij-instromer, nam in 2024 een rundveebedrijf over (ruwweg tweehonderd vleesdieren). Door de NER-regels verdwenen veel rechten, onder meer de 25 procent omdat hij buiten de familie overnam. Voor de huidige veestapel komt hij NER te kort. Hij moet fors extra kapitaal inzetten om de overgenomen veestapel te houden.
Ook een andere vennootschapsvorm of mestverwerkingsregels kunnen rechten kosten. Sam Cerpentier nam het ouderlijke varkensbedrijf over. Om minder administratie te hebben, kwamen de verschillende bedrijfslocaties onder één vennootschap terecht. De overheid zei eerst dat een familiale overname zonder afroming kon. Nadien voerde men de afroming alsnog door. Om geen boete te riskeren moest hij bijkomende NER vinden; die zijn schaars en daardoor duur. Bijna zijn volledige overnamesteun ging naar het terughalen van rechten, zodat hij evenveel dieren kon houden als zijn ouders. Hij had dat bedrag liever in emissiearme stallen gestoken.
Groene Kring wil dat de knelpunten in de NER-wetgeving snel verdwijnen. In de beleidsnota landbouw staat dat drempels voor jongeren en nieuwkomers worden weggewerkt. “Tijd dat de overheid daad bij het woord voegt,” zegt Arkens. De organisatie wijst ook op de conceptnota jonge boeren, waarin de NER-situatie al is aangekaart. Groene Kring publiceerde het op maandag 31 augustus 2026. Een hervorming, een kalender of een marktprijs voor extra NER ontbreekt.
Wat betekent dit voor uw bedrijf?
Voor wie: familiale veebedrijven in Vlaanderen die een overname voorbereiden, zij-instromers, en vennootschappen die locaties samenvoegen of de vennootschapsvorm wijzigen.
Vanaf wanneer: de afroming speelt bij overdracht van NER; het recordcijfer slaat op kalenderjaar 2025.
Financiële impact: geen marktprijs bekend. Getuigenissen: 25 procent afroming bij zij-instroom; overnamesteun grotendeels opgebruikt om NER terug te kopen. Om dezelfde veestapel te houden moet u rechten bijpassen of dieren afstoten.
Wat moet u doen: vóór de overname laten nagaan of u bloedverwant of aanverwant in de rechte lijn bent, of de vennootschapsvorm NER kost, en of mestverwerkingsregels spelen. Reken de overnamesteun niet automatisch als investeringsbudget.
Deadline: geen nieuwe wettelijke datum bekend. Groene Kring vraagt snelle hervorming; de Vlaamse overheid heeft nog niet geantwoord.
Nog niet duidelijk: welke NER-prijs u vandaag betaalt, welk deel van de 2,6 miljoen rechten uit overnames komt, en of de beleidsnota tot een concrete wetswijziging leidt.
