KMO-IMPACT: ACTIE NODIG
West-Vlaamse bedrijven langs het Ventilus-tracé moeten schade en hinder door de werken zelf bijhouden, terwijl Elia maandag 14 september 2026 met de uitvoering start. Volgens Voka West-Vlaanderen ontbreekt nog een definitief, afdwingbaar compensatiebeleid voor ondernemingen. De werkgeversorganisatie steunt het hoogspanningsproject wel, maar eist dat getroffen zaakvoerders weten of en hoe ze worden vergoed.
Wat er concreet speelt
Netbeheerder Elia start vanaf maandag 14 september 2026 met de werken voor Ventilus. De verbinding moet offshorewindenergie aan land brengen, het elektriciteitsnet versterken en elektrificatie van bedrijven mogelijk maken. De indienststelling is voorzien rond 2030 of 2031. Er lopen nog juridische procedures tegen delen van het plan; Elia start toch, met een verleende vergunning.
Voka West-Vlaanderen blijft Ventilus steunen als noodzakelijke infrastructuur. Gedelegeerd bestuurder Bert Mons vraagt wel een billijk, eerlijk en transparant compensatiebeleid dat ook de bredere impact op de bedrijfsvoering dekt, niet alleen ingenomen grond. Zonder dat kader blijven getroffen ondernemers in onzekerheid terwijl de werken beginnen.
Wat Voka eist van Elia en de overheid
Volgens Voka West-Vlaanderen moet een billijk compensatiebeleid wettelijk verankerd zijn, afdwingbaar recht geven op vergoeding en een duidelijke verbintenis van de netbeheerder bevatten om effectief uit te betalen. Er moet een laagdrempelige, onafhankelijke procedure bestaan om beslissingen van de netbeheerder te betwisten.
Alle aantoonbare schade met een causaal verband tot Ventilus zou in aanmerking moeten komen: ook gedeeltelijke hinder van korte duur, zonder dat strikte afstands- of omzetdrempels bedrijven uitsluiten bij blijvende impact. Vastgoedwaardeverlies moet correct worden vergoed. Financiële rekenmodellen mogen starters, groeiende bedrijven en ondernemingen met lage marges niet benadelen.
Voka hekelt ook ongelijke behandeling tegenover omwonenden. Particulieren binnen 100 meter van een nieuwe 380 kV-luchtlijn kunnen hun woning aan Elia verkopen. Voor bedrijfsgebouwen zou volgens de huidige plannen eerst moeten worden aangetoond dat verder ondernemen onmogelijk wordt. Voka ziet geen reden voor die strengere lat voor ondernemers.
Als referentie wijst Voka naar Nederlandse mechanismen die meer casuïstisch werken: bij een vastgoedwaardedaling boven een drempel kan vergoeding volgen, en bij verkoop van bedrijfsgebouwen kunnen ook kosten voor advocaten, taxaties, herinrichting, verhuis en inkomensderving tijdens de transitie meegenomen worden. Voka vraagt Vlaamse en federale overheden om mee aan tafel te zitten, zodat compensatie niet alleen van een vrijwillige regeling van een private netbeheerder afhangt.
Wat betekent dit voor uw onderneming?
Voor wie: West-Vlaamse kmo’s, landbouwbedrijven en andere ondernemingen in de buurt van het Ventilus-tracé, werven, opstijgpunten of hoogspanningsstations, vooral bij tijdelijke hinder, omzetverlies, extra kosten of vastgoedimpact.
Vanaf wanneer: werken starten maandag 14 september 2026; nieuwe ondergrondse kabels en de omstreden nieuwe 380 kV-luchtlijn langs de E403 volgen volgens planning pas in het voorjaar van 2027.
Financiële impact: nog niet becijferd per bedrijf. Mogelijke posten: omzetverlies door bereikbaarheid, extra kosten om hinder te beperken, minwaarde van bedrijfsvastgoed, eventuele verhuis of stilstand. Exacte bedragen hangen af van het (nog open) compensatiebeleid.
Wat moet u doen: documenteer vanaf de start van de werken data, foto’s, kosten, omzetdips en correspondentie. Check de Elia-info over compensatiemaatregelen voor bedrijven. Neem contact op met Voka West-Vlaanderen of uw adviseur als u in de impactzone zit. Bewijs van schade is sterker als het gelijktijdig wordt opgebouwd.
Deadline: start werken maandag 14 september 2026. Uitbetaling van eventuele compensaties volgt volgens Elia pas later, na definitieve planning en uitvoerbaarheid; reken niet op snelle cash.
Nog niet duidelijk: of, wanneer en onder welke drempels ondernemingen effectief worden vergoed; of overheden een wettelijk kader opleggen of de regeling bij Elia blijft.
