De Belgische economie verliest terrein en volgens het VBO is dat ondertussen op meerdere fronten zichtbaar. Waar België vóór de coronacrisis nog een evenwichtiger economisch profiel had, blijven vandaag nog slechts drie domeinen over waarin ons land tot de sterkere groep behoort. Tegelijk stapelen de zwakke punten zich op, van begroting en groei tot concurrentiekracht en onderwijs.
Het VBO brengt geregeld een economisch scorebord uit waarin de prestaties van België worden afgewogen. In 2019 telde dat overzicht zes sterke en zes zwakke punten. Die balans is intussen duidelijk verschoven.
Vandaag blijft België volgens dat scorebord vooral goed presteren op het vlak van onderzoek en ontwikkeling, investeringen en de verwevenheid met de Europese handel. Daartegenover staan steeds meer signalen die wijzen op structurele problemen.
Belgische economie verliest terrein door lage groei en hoge tekorten
Een van de meest opvallende pijnpunten is de begroting. België behoort volgens het VBO tot de landen met de hoogste tekorten binnen de eurozone. Ook de economische groei blijft beperkt. Over de voorbije drie jaar bleef die onder 1%.
Het VBO ziet daarin meer dan een tijdelijke terugval. De zwakke groei kan volgens de organisatie steeds moeilijker alleen aan de economische conjunctuur worden toegeschreven. De vrees groeit daardoor dat België met een fundamenteler probleem zit.
Ook het concurrentievermogen blijft onder druk staan. De Belgische inflatie ligt volgens het VBO geregeld hoger dan in de belangrijkste buurlanden. Daarbovenop is ook de absolute loonhandicap opnieuw toegenomen.
In 2019 was die handicap teruggebracht tot ongeveer 8%. Na de inflatieperiode van 2022 en 2023 liep dat verschil opnieuw op. Vandaag ligt het nog altijd boven 10%.
Voor bedrijven die internationaal actief zijn, is dat geen abstract cijfer. Volgens het VBO wordt de zwakkere positie zichtbaar in de exportprestaties en in de mogelijkheden van Belgische ondernemingen om hun marktaandeel in het buitenland te behouden.
Ook onderwijs zorgt voor zorgen richting toekomst
De Belgische economie verliest terrein niet alleen in de cijfers van vandaag. Ook de basis voor toekomstige groei staat volgens het VBO onder druk.
De prestaties in het onderwijs gaan achteruit. Tegelijk kiezen volgens de organisatie nog altijd te weinig jongeren voor een STEM-opleiding. Daardoor dreigt het aanbod van mensen met wetenschappelijke en technische profielen onvoldoende aan te sluiten op wat de economie later nodig heeft.
Dat maakt het scorebord volgens het VBO relevant voor meer dan alleen economen of bedrijfsleiders. De organisatie ziet het als een instrument dat beleidsmakers zouden moeten meenemen wanneer nieuwe maatregelen of begrotingskeuzes worden voorbereid.
De centrale vraag daarbij is telkens dezelfde: helpt een beslissing de economie op langere termijn vooruit, of wordt het moeilijker om nieuwe welvaart te creëren?
VBO werkt aan groeiplan
Ondanks de verslechterde resultaten ziet het VBO nog altijd belangrijke troeven voor België. Onderzoek en ontwikkeling, investeringen en Europese handelsintegratie tonen volgens de organisatie dat er nog een stevige economische basis aanwezig is.
De uitdaging ligt er nu in om groei opnieuw nadrukkelijker in de beleidskeuzes te brengen. Met dat doel werkt het VBO aan een groeiplan. Dat plan wordt binnenkort gepubliceerd en moet voorstellen bevatten om de Belgische economie opnieuw op een duurzamere koers richting groei en welvaart te brengen.
