KMO-IMPACT: OPVOLGEN
De Orde van Architecten vraagt de Raad van State om de jongste aanpassing van het Vlaamse Vrijstellingenbesluit te toetsen. Die aanpassing maakt een architect verplicht bij vergunningsvrije verbouwingen met stabiliteitswerken en geldt sinds zaterdag 5 september 2026. Het gaat om een beroep; de Raad van State heeft nog geen uitspraak gedaan. Tot dan blijft de architectenplicht gelden. NAV, de vereniging van architecten, noemt de procedure een risico voor de veiligheid van opdrachtgevers.
Hoe is het zover gekomen?
Vanaf 1 maart 2026 maakte de Vlaamse Regering bepaalde binnenverbouwingen en werken aan gevels en daken vergunningsvrij. Daarmee verdween ook de verplichte tussenkomst van een architect bij werken die de stabiliteit van een gebouw raken. Op 10 juli 2026 keurde de Vlaamse Regering een wijzigingsbesluit goed: de vrijstelling geldt voor stabiliteitswerken alleen nog als er een architect is aangesteld voor ontwerp en controle. Het besluit verscheen op 26 augustus 2026 in het Belgisch Staatsblad.
Wat zeggen de Orde en NAV?
Volgens de Orde van Architecten zorgt die constructie voor rechtsonzekerheid. De federale architectenwet koppelt de architectenplicht aan een vergunning, en die koppeling valt hier weg. Dat leidt volgens de Orde tot discussies over aansprakelijkheid en verzekeringsplicht, omdat aannemers zonder vergunning niet verplicht verzekerd zijn. De Orde betwijfelt ook of Vlaanderen bevoegd is om een architect te verplichten bij vergunningsvrije werken. Ze pleitte eerder voor een lichte vergunning en sluit verder overleg niet uit.
NAV-directeur Steven Lannoo stelt dat een vernietiging de situatie van dit voorjaar terugbrengt: dan mag opnieuw elke aannemer of doe-het-zelver zonder architect aan dragende constructies werken. NAV pleit zelf voor een lichte vergunning of een mini-melding, zodat de architectenplicht vaststaat zonder zware procedure.
Wat betekent dit voor uw bedrijf?
Voor wie: architectenbureaus, aannemers, renovatiebedrijven en opdrachtgevers die in Vlaanderen vergunningsvrij verbouwen met stabiliteitswerken.
Vanaf wanneer: de architectenplicht geldt sinds 5 september 2026. Wanneer de Raad van State uitspraak doet, is niet bekend.
Wat moet u doen: leg in offertes en contracten vast dat er een architect is aangesteld voor ontwerp en controle bij stabiliteitswerken zonder vergunning. Zonder die aanstelling valt de vrijstelling weg en kan een omgevingsvergunning nodig zijn. Check als aannemer ook uw verzekering voor zulke werken, en volg het dossier.
