KMO-IMPACT: OPVOLGEN
Ruim een op de drie freelancers in hoofdberoep (35 procent) komt binnen drie maanden in financiële problemen als de opdrachten stilvallen. Dat blijkt uit het Freelancer Focus Rapport 2026 van UNIZO. Voor wie als zelfstandige op enkele klanten draait, telt een buffer dus zwaar, zeker met de sociale bijdragen van het vierde kwartaal die uiterlijk op 31 december bij het sociaal verzekeringsfonds moeten zijn.
Meer freelancers, hogere tarieven, weinig reserve
Vlaanderen en Brussel tellen samen 243.647 freelancers, 3,9 procent meer dan een jaar geleden en bijna een kwart meer dan vijf jaar terug. Het gemiddelde uurtarief steeg van 84 naar 88,5 euro. Toch kan 8 procent hooguit een maand zonder werk overbruggen, en nog eens 27 procent zit na een tot drie maanden krap. Meer dan de helft (52 procent) maakt zich zorgen over nieuwe opdrachten, tegenover 49 procent vorig jaar.
Freelancers nemen ook niet alles aan. Vorig jaar weigerde 55 procent minstens één opdracht, vooral door een te lage vergoeding, onrealistische verwachtingen of slechte communicatie. Ruim een derde (35 procent) zegt dat betalingen meestal niet op tijd of correct gebeuren, en slechts 34 procent vindt de contractvoorwaarden volledig in orde.
Wat UNIZO vraagt
De organisatie wil dat zelfstandigen in hoofdberoep één dag per week een flexi-job kunnen doen om een dip in opdrachten op te vangen. Ze vraagt ook een strengere controle op de bestaande B2B-wetgeving tegen onevenwichtige contractclausules, een sterker pensioen en meer steun bij ziekte. Verder wil UNIZO de verhoging bij een laattijdig betaalde bijdrage van het vierde kwartaal terugbrengen van 10 naar 3 procent. Dat zijn eisen; de regering heeft er nog niets over beslist.
Wat betekent dit voor uw onderneming?
Voor wie: freelancers en zelfstandigen in hoofdberoep, en bedrijven die met freelancers werken.
Financiële impact: wie de bijdrage van het vierde kwartaal niet tijdig betaalt, krijgt 3 procent verhoging op het openstaande deel. Staat ze op 31 december nog open, dan komt er op 1 januari eenmalig 7 procent bij.
Wat moet u doen: betaal de kwartaalbijdrage op tijd of vraag uw sociaal verzekeringsfonds naar een vermindering of afbetalingsplan als uw inkomen daalt. Leg betalingstermijnen en annulatievoorwaarden schriftelijk vast met uw opdrachtgevers.
Deadline: 31 december 2026 voor de bijdrage van het vierde kwartaal.
Nog niet duidelijk: of de regering iets doet met de vragen rond flexi-jobs en lagere verhogingen.
Kort gevraagd
Wat rekent een freelancer gemiddeld per uur in 2026?
Volgens het rapport van UNIZO gemiddeld 88,5 euro, tegen 84 euro een jaar eerder. Dat cijfer geldt voor freelancers in Vlaanderen en Brussel. UNIZO berekent daarmee een theoretische omzet van ongeveer 142.500 euro per jaar bij 46 werkweken, wat geen echte omzet is.
Wat kost het als ik mijn sociale bijdrage te laat betaal?
Het sociaal verzekeringsfonds rekent 3 procent op het onbetaalde deel na elk kwartaal. Staat een bijdrage van dit jaar op 31 december nog open, dan komt daar op 1 januari eenmalig 7 procent bij. Kwijtschelding kunt u vragen zodra de bijdrage zelf betaald is.
Mag ik als freelancer in hoofdberoep een flexi-job doen?
Vandaag staat de flexi-jobregeling niet open voor zelfstandigen in hoofdberoep. UNIZO vraagt dat zij één dag per week een flexi-job mogen combineren met hun zaak, om een terugval in opdrachten op te vangen. De regering heeft daar nog niets over beslist.